Американскиот претседател Доналд Трамп одговори на условите на Иран за мировен договор со свои барања Иран да плати отштета за луѓето убиени во војни, напади и протести, што веројатно ќе ги комплицира напорите за повторно отворање на Ормускиот теснец. Предлогот на Трамп, кој претходно не беше покренат, беше одговор на барањата на Техеран за отштета и укинување на санкциите. Иранските барања беа во голема мера во согласност со условите на прелиминарниот мировен договор потпишан во јуни, кој оттогаш е пропаднат. Откако започна војната во февруари, Трамп постојано осцилира помеѓу закани за ескалација и тврдења дека мировниот договор е неизбежен.
„Ќе побараме пари за штетата што ја направија во период од 50 години“, рече Трамп во Белата куќа, велејќи дека плаќањата ќе ги покријат смртните случаи и меѓу цивилните демонстранти и меѓу американските сили во регионот.
„Значи, ако има штети што треба да се платат, мислам дека Иран треба да ги плати тие штети“, рече Трамп.
Цените на нафтата се искачија за 5% во понеделник откако барањата ги намалија изгледите за договор за повторно отворање на теснецот.
Осврнувајќи се на задушувањето на демонстрациите од страна на Техеран кон крајот на 2025 и 2026 година, Трамп рече дека Иран убил околу 52.000 демонстранти. Додека некои ирански опозициски и егзилски групи тврдат дека се убиени десетици илјади, новинската агенција на активисти за човекови права (HRANA) со седиште во САД во февруари објави околу 7.000 смртни случаи, вклучувајќи 6.500 демонстранти.
Трамп ги охрабри демонстрантите да ја соборат иранската влада кога започна војната со воздушните напади на САД и Израел во февруари. Групите за човекови права велат дека иранската влада продолжи да се бори против противниците од тогаш. Трамп, исто така, рече дека Иран треба да ги обештети семејствата на 17-те американски морнари убиени во нападот во Јемен врз поморскиот брод УСС Кол во октомври 2000 година, за кој е обвинета Ал Каеда, а не Иран.
„Исто така, во однос на преговорите со Иран, Иран треба да биде одговорен за штетите и смртта предизвикани врз народот на Либан, Сирија, Јемен и Газа!“, напиша Трамп во објава на Truth Social.
Иран претходно изјави дека се приближува кон финален договор со Оман, со кој ќе се дефинираат нови бродски линии меѓу нив преку Ормускиот теснец, но повтори дека САД мора да исполнат услови, вклучувајќи компензација и крај на санкциите и воените закани пред повторно да се отвори клучниот воден пат.
Теснецот, низ кој течеше околу една петтина од глобалната нафта и течен природен гас пред конфликтот, е ефикасно блокиран од почетокот на војната, зголемувајќи ги цените на нафтата и инфлацијата.
Иронично, договорот со Оман ќе му даде на Техеран поголема моќ врз клучниот воден пат отколку што имаше пред почетокот на војната.
Трамп е под притисок да ја заврши војната што е длабоко непопуларна дома пред среднорочните избори во ноември, а високите цени на горивата се главен проблем во руралните области кои го поддржуваа во минатото.
„Она што го гледате овде е почеток на капитулација“, изјави демократскиот американски претставник Бил Китинг за Си-Ен-Ен. „Ова е реалност. Се сфаќа“.
Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Багаеи, изјави дека разговорите со Оман напредуваат непречено и конструктивно, со постигнат договор за мапа на бродски рути, додека некои технички прашања останаа нерешени. Багаеи рече дека дискусиите опфаќале и услуги кои вообичаено би вклучувале плаќање, како што се безбедна навигација, заштита на животната средина, поморски услуги и борба против криминалот.